ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି: ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ମକର ବେଶ
ଭୁବନେଶ୍ଵର: ସଂକ୍ରାନ୍ତି ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ସଂକ୍ରମଣ ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ରାଶିରୁ ଅନ୍ୟ ରାଶିକୁ ଚଳନ/ଗମନ କରିବାର ଦିନ। ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସେହିପରି ଏକ ଦିନ ଯେଉଁଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧନୁ ରାଶିରୁ ମକର ରାଶିକୁ ଗମନ କରିଥାନ୍ତି । ଏହାକୁ ଦିବାକରଙ୍କର ଉତ୍ତରାୟଣ ଗତି କହନ୍ତି । ପ୍ରତିଟି ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ରାଶିକୁ ଚଳନ କରି ଏକ ମାସ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି। ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମକର ରାଶିରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରବାଦ ଅଛି “ମକରରୁ ଦିନ ବକର ହୁଏ”। ଅର୍ଥାତ୍ ଦିନ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଡ଼ ହୁଏ ଏବଂ ଦିବାକରଙ୍କ ତେଜ ପ୍ରଖର ହୁଏ । ଉତ୍ତରାୟଣ ପର ଷଡ଼ ମାସ ସମସ୍ତ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ବିବାହ, ବ୍ରତୋପନୟନ, ଯଜ୍ଞଅନୁଷ୍ଠାନ, ଗୃହ, ଦେବାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆଦି ସମସ୍ତ କର୍ମ ଶୁଭମୟ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହି ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିବେଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆମୋଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ କୋଳାହଳମୟ ହୋଇଉଠେ । ସକାଳୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଆଳତି ଏବଂ ଅବକାଶ ନୀତି ବଢିବା ପରେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କର ପଟା ପହରଣ ଅର୍ଥାତ୍ ପତଳା ସୂତା ଜାଲି କନା ଲାଗି କରାଯାଏ । ପରେ ପରେ ଗୋପାଳବଲ୍ଲଭ ଓ ସକାଳଧୂପ ବଢିବା ପରେ, ମଇଲମ, ମହାସ୍ନାନ, ସର୍ବାଙ୍ଗଲାଗି ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ମାଳଚୂଳ ଲାଗି ହେବା ପରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି ଅଳଙ୍କାର ଲାଗିହୋଇ ମକର ବେଶ ବଢିଥାଏ । ରୋଷଘରେ ମକର ଚାଉଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନିମନ୍ତେ ନଢ଼ିଆ, ଘିଅ, ଶାକର, ଗୁଡ଼, ମସଲା, ଖିର ସର, ଲବଣି ବସୁମତୀ ଚାଉଳ ଇତ୍ୟାଦି ସୁଆର ସେବକମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଥାଏ । ମହାଭୋଇ ସେବକ ଗୋ ଦୁଗ୍ଧ ଜାତ ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ ନୂତନ ଆଟିକାରେ ପୁଷ୍ପ ମାଲ୍ୟ ସହିତ ନିଜ ଘର ଠାରୁ ଘଣ୍ଟ, ଛତ୍ରୀ, କାହାଳୀ ପଟୁଆର ନେଇ ଥରେ ଦେଉଳ ପରିକ୍ରମା କରି ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ୱାରରେ ମହାସୁଆରଙ୍କ ଜିମା ଦେଇଥାନ୍ତି। ମକର ଚାଉଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ପରେ ପତ୍ରିବଡୁ/ପନ୍ତିବଡୁ ସେବକମାନେ ମୁଖକୁ କପଡା ଆବୃତ କରି ଘଣ୍ଟ, ଛତା, କାହାଳୀ, ପଟୁଆରରେ ତଳିଛୁ ସେବକ ଓ ପରିଛା ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ସହିତ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରକୁ ତିନି ଥର ପରିକ୍ରମା କରି ଶ୍ରୀଛାମୁରେ ପନ୍ତି ବାଢିଥାନ୍ତି । ତତ୍ପରେ ମୁଦିରସ୍ତ ସେବକ ପ୍ରସାଦ ଲାଗି କରିବା ପରେ, ତିନି ବାଡ଼ରେ ତିନି ପୂଜାପଣ୍ଡା ପଞ୍ଚ ଉପଚାର ଵିଧିରେ ମଣୋହି କରନ୍ତି । ଏହି ଦିନ ବେଢା ପରିକ୍ରମା ସହିତ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ମକର ଚାଉଳ ପ୍ରସାଦ ସେବନ କଲେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ସହିତ ମହାପୁଣ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ଦ୍ୱାଦଶ ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟରେ ମକର ଯାତର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ରହିଛି
Powered by Froala Editor